در دنیای پیچیده موتورهای خودرو، یک جزء به ظاهر کماهمیت، نقشی اساسی در افزایش طول عمر و عملکرد وسایل نقلیه ایفا میکند و آن چیزی نیست جز فیلتر روغن خودرو. در این مطلب از کارنامه قرار است به شما کمک کنیم با اهمیت فیلتر روغن در خودرو آشنا شوید و انواع فیلترها را بشناسید. در انتها هم نکات خرید بهترین فلیتر روغن موتور و بهترین برندهای فلیتر روفن موتور را برایتان فهرست کردهایم. با ما همراه باشید.
فیلتر روغن موتور خودرو چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟
فیلتر روغن موتور، قطعهای کوچک اما حیاتی است که وظیفه اصلی آن، تصفیه روغن موتور از آلایندههای مختلف است. روغن موتور در حین گردش در موتور، ذرات ریزی مانند برادههای فلزی، گردوغبار، دوده و سایر آلایندهها را با خود حمل میکند. اگر این ذرات در روغن باقی بمانند، با عبور از بین قطعات متحرک موتور، باعث سایش و کاهش عمر مفید موتور میشوند. فیلتر روغن با عبور دادن روغن از یک محیط متخلخل (معمولاً از جنس سلولز، الیاف مصنوعی یا ترکیبی از آنها)، این ذرات را به دام میاندازد و تنها روغن تمیز را به بخشهای مختلف موتور بازمیگرداند.
عملکرد فیلتر روغن بر اساس اختلاف فشار است؛ روغن توسط پمپ روغن به سمت فیلتر هدایت میشود و از محیط فیلتر عبور میکند تا آلایندههای خود را از دست بدهد. پس از گذشت زمان و انباشته شدن آلایندهها، فیلتر ممکن است دچار گرفتگی شود و در این حالت، شیر بایپس (میانبر) باز میشود تا روغن همچنان به موتور برسد و از آسیب جدی جلوگیری کند. به همین دلیل، تعویض بهموقع فیلتر روغن برای حفظ سلامت موتور ضروری است.
انواع فیلتر روغن موتور
فیلترهای روغن انواع مختلفی دارند که هرکدام برای رفع نیازهای خاصی طراحی شدهاند. در ادامه، انواع فلیترها و مزایا و معایب هرکدام را بررسی میکنیم.
۱. فیلتر روغن کارتریجی
فیلتر روغن کارتریجی که با نام فیلتر مکانیکی هم شناخته میشود، یک فیلتر قابلتعویض دارد که از سلولز، الیاف مصنوعی یا ترکیبی از این مواد ساخته شده است.
مزایا:
- سازگار با محیط زیست: فیلترهای کارتریج ضایعات کمتری تولید میکنند؛ چراکه فقط فیلترشان نیاز به تعویض دارد.
- عملکرد عالی: فیلترهای کارتریجِ باکیفیت نسبت به دیگر انواع فیلتر روغن، عالی عمل میکنند.
معایب:
- فرایند تعویض طولانیتر: تغییر فیلتر کارتریج در مقایسه با فیلترهای چرخشی زمانبرتر است.
فیلتر روغن پیچی یا چرخشی
فیلتر روغن چرخشی، از یک فیلتر و محفظه تشکیل شده است که مستقیماً روی پایه بلوک موتور قرار میگیرند.
مزایا:
- تعویض آسان: تعویض فیلترهای چرخشی سریع و ساده است. به همین خاطر این فیلترها در بین مالکان خودرو محبوبیت زیادی دارند.
- دسترسی آسان: از آنجایی که این فیلترها محبوبیت بالایی دارند، بهراحتی در بازار پیدا میشوند.
معایب:
- نامناسب برای محیط زیست: در حین تعویض، هم فیلتر و هم محفظه آن باید تعویض شوند. به همین خاطر این فیلترها زباله بیشتری تولید میکنند.
- بهرهوری کمتر: فیلترهای پیچی در مقایسه با برخی از فیلترهای کارتریج، بهرهوری کمتری دارند.
فیلتر روغن مغناطیسی
فیلتر روغن مغناطیسی از آهنرباهای قوی برای جذب ذرات فلزی موجود در روغن موتور استفاده میکند.
مزایا:
- حذف کارآمد ذرات فلزی: فیلترهای مغناطیسی در جذب ذرات فلزی عالی هستند و به کاهش سایش موتور ناشی از ذرات ساینده کمک میکنند.
- افزایش طول عمر موتور: حذف مؤثر ذرات فلزی موجود در روغن، به افزایش طول عمر موتور کمک میکند.
معایب:
- عملکرد محدود: فیلترهای مغناطیسی در درجه اول ذرات فلزی را هدف قرار میدهند و برای حذف آلایندههای غیرفلزی مناسب نیستند.
- نیاز به بازرسی منظم: آهنربای این فیلترها باید بهطور مرتب بازرسی و تمیز شود.
فیلترهای روغن با راندمان بالا (HEOF)
فیلترهایی که بهرهوری بالایی دارند، از فیلترهای پیشرفتهای شبیه فیلترهای مینیاتوری هپا استفاده میکنند تا آلایندهها را حذف کنند. (فیلترهای هپا از الیاف فایبرگلاس ساخته شدهاند و بهصورت تصادفی و نامنظم کنار هم قرار گرفتهاند.)
مزایا:
- بهرهوری بسیار بالا: این نوع فیلترها برای جذب ذرات بسیار کوچک (در حد چند میکرون) طراحی شدهاند و عملکردی بسیار عالی دارند.
- حفاظت عالی از موتور: بهدلیل حذف حتی کوچکترین آلایندهها، فیلتر روغن HEOF بیشتر از دیگر انواع فیلترها میتواند از موتور محافظت کند.
معایب:
- قیمت بالا: فیلترهای HEOF بهدلیل طراحی و مواد سازنده، از دیگر انواع فیلترها گرانترند.
- نامناسب برای بعضی وسایل نقلیه: همه وسایل نقلیه به HEOF نیاز ندارند. همچنین، در بعضی از وسایل نقلیه جایی برای نصب این فیلترها وجود ندارد.
اهمیت فیلتر روغن
۱. محافظت از موتور خودرو
فیلترهای روغن با جلوگیری از گردش آلایندهها در روغن موتور، نقشی اساسی در افزایش طول عمر موتور دارند. همچنین، اصطکاک را به حداقل میرسانند و به عملکرد نرمتر موتور کمک میکنند.
۲. تمیز کردن روغن موتور
فیلترهای روغن بهطور مؤثر خاک، گردوغبار، برادههای فلزی و … را از روغن موتور جدا میکنند. چراکه حتی ذرات بسیار ریز موجود در روغن موتور هم میتوانند فاجعه ایجاد کنند.
۳. صرفهجویی در هزینهها
فیلتر با جدا کردن آلایندهها، کیفیت روغن موتور را برای مدت طولانیتری حفظ میکند. درنتیجه روغن موتور به دفعات کمتری نیاز به تعویض دارد. از طرف دیگر، تعویض منظم فیلترهای روغن بسیار مقرونبهصرفهتر از تعمیرات اساسی یا تعویض موتوری است که در اثر روغن موتور کثیف آسیب دیده است.
۴. تضمین عملکرد مطلوب خودرو
روغن تمیز باعث میشود موتور بهتر کار کند و قدرت و عملکرد موردانتظار را ارائه دهد. همچنین، با کاهش اصطکاک سبب میشود موتور بیشازحد گرم نشود و بهدرستی کار کند.
چطور فیلتر روغن مناسبی انتخاب کنیم؟
حالا که از اهمیت فیلتر روغن موتور مطلع شدید، بهتر است نحوه انتخاب فیلتر روغن مناسب برای خودرویتان را هم بدانید. نکات مهمی که هنگام انتخاب فیلتر روغن باید در نظر بگیرید عبارتاند از:
۱. سازگاری با موتور خودرو
موتورهای مختلف ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشند. به همین خاطر باید فیلتری انتخاب کنید که برای موتور خودرویتان مناسب باشد. برای اینکه بدانید چه نوع فیلتری مناسب خودروی شماست، به دفترچه راهنمای خودرویتان مراجعه کنید یا با نمایندگی شرکت سازنده خودرویتان تماس بگیرید.
۲. بهرهوری
یکی از فاکتورهای بهرهوری فیلترها، رتبهبندی میکرون است که نشاندهنده حداقل اندازه ذراتی است که فیلتر میتواند بهطور مؤثر جذب کند. هرچه رتبهبندی میکرون پایینتر باشد، فیلتر ذرات ریزتری را از روغن جدا میکند. بنابراین بهتر است فیلتر روغنی با اندزه میکرون پایینتر انتخاب کنید. اگر اغلب در مسیرهای پُر از گردوغبار یا خاکی رانندگی میکنید، فیلتری با بهرهوری بالا میتواند به طول عمر بیشتر روغن موتور و حفاظت از موتور خودرویتان کمک کند.
۳. جنس
فیلترها را از مواد مختلفی میسازند. سلولز یکی از مواد استانداردی است که در بسیاری از فیلترها استفاده میشود و بهرهوری خوبی هم دارد. اگر بیشتر در جادههای شهری رانندگی میکنید، فیلترهای سلولزی برایتان مناسب هستند. اما اگر در جادههای خاکی یا پُر از گردوغبار رانندگی میکنید، بهتر است فیلترهایی را انتخاب کنید که از مواد مصنوعی ساخته شدهاند. این فیلترها کیفیت روغن موتور را برای مدت طولانیتری حفظ میکنند.
۴. شیر میانبُر
توصیه میکنیم فیلتری انتخاب کنید که شیر میانبُر (بایپس) داشته باشد تا در صورت گرفتگی فیلتر، آن را دور بزند، این کار از آسیب موتور بهدلیل نرسیدن روغن به آن جلوگیری میکند.
۵. فاصله تعویض روغن
اگر ترجیح میدهید روغن موتور را دیردیر عوض کنید، فیلتری انتخاب کنید که ظرفیت و کارایی بیشتری در نگهداری ذرات داشته باشد تا کیفیت روغن را برای مدت طولانیتری حفظ کند.
۶. شهرت برند
برندهای زیادی در بازار وجود دارند که هرکدام رده قیمتی و سطح کیفی متفاوتی دارند. پیشنهاد میکنیم برندهای معتبری انتخاب کنید که در زمینه تولید فیلترهای باکیفیت و استاندارد شناخته شدهاند.
بهترین برندهای فیلتر روغن موتور کداماند؟
گفتیم که شهرت برند، عامل مهمی در انتخاب روغن موتور است؛ چرا که برندهای معتبر سعی میکنند از بهترین مواد و پیشرفتهترین تکنولوژیها برای ساخت فیلتر استفاده کنند. با این تفاسیر، بهترین برندهای فیلتر روغن ایرانی و خارجی کداماند؟ بیایید ببینیم:
بهترین برند فیلتر روغن موتور خارجی
- Mobil 1: این برند بیشتر بهخاطر روغن موتورهایش مشهور است. اما فیلترهایی عالی هم میسازد که برای شرایط مختلف رانندگی و انواع موتور مناسباند.
- بوش: احتمالا بوش را با لوازم خانگی میشناسید! اما این برند، فیلترهایی پیشرفته میسازد که طول عمر بالایی دارند و میتوانند ذرات بسیار ریز را از روغن موتور جدا کنند.
- Purolator: این برند سابقهای طولانی در تولید فیلتر روغن باکیفیت دارد و طیف وسیعی از فیلترها، از جمله فیلترهای استاندارد و با بهرهوری بالا را تولید میکند. مهمترین ویژگی فیلترهای این برند، عملکرد بالا و حذف مؤثر آلایندههاست.
بهترین برند فیلتر روغن موتور ایرانی
- سرکان: این برند یکی از پرفروشترین برندهای ایرانی فیلتر روغن است که بهدلیل دوام بالا و قدرت مناسب در حذف ذرات موجود در روغن شناخته شده است.
- کاسپین: یکی از زیرمجموعههای فومن شیمی است که در کنار تولید روغن موتورهای باکیفیت، فیلترهایی با راندمان بالا و قیمت مناسب تولید میکند. محصولات این برند برای انواع خودروهای خارجی و ایرانی در دسترس هستند.
- بهران: اگر بهدنبال فیلتری با استانداردهای جهانی میگردید، برند بهران انتخاب مناسبی است. این برند با استفاده از موادسازنده عالی و روشهای پیشرفته ساخت فیلتر، رضایت بسیاری از مصرفکنندگان را بهدست آورده است.
ویژگیهای فیلتر روغن موتور استاندارد
یک فیلتر روغن استاندارد باید دارای ویژگیهای خاصی باشد تا بتواند بهخوبی از موتور خودرو محافظت کند. مهمترین این ویژگیها عبارتند از:
- راندمان بالای فیلتراسیون: توانایی جذب ذرات بسیار ریز (در حد ۲۰ تا ۴۰ میکرون) و جلوگیری از ورود آنها به موتور.
- ظرفیت نگهداری بالای ذرات ذرات: قابلیت نگهداری حجم مناسبی از آلایندهها بدون کاهش فشار روغن.
- شیر بایپس (میانبر) باکیفیت: در صورت گرفتگی فیلتر، شیر بایپس باید بهدرستی عمل کند تا جریان روغن به موتور قطع نشود.
- شیر ضدبرگشت: این شیر مانع از خالی شدن روغن داخل فیلتر در زمان خاموشی موتور میشود و باعث میشود در استارت مجدد، روغن سریعتر به موتور برسد.
- بدنه مقاوم و استاندارد: بدنه فیلتر باید از جنس فلز باکیفیت و مقاوم به فشار و خوردگی باشد تا در شرایط مختلف کاری، دوام بیاورد.
- واشر درپوش استاندارد: واشر لاستیکی فیلتر باید کیفیت مناسبی داشته باشد تا از نشت روغن جلوگیری کند.
زمان تعویض فیلتر روغن موتور خودرو
زمان تعویض فیلتر روغن موتور معمولاً همزمان با تعویض روغن موتور انجام میشود. اما برخی از خودروسازان تعویض فیلتر را در هر دو نوبت تعویض روغن توصیه میکنند. بهطور کلی، بهترین زمان برای تعویض فیلتر روغن به عوامل زیر بستگی دارد:
- دفترچه راهنمای خودرو: مهمترین مرجع برای تعیین زمان تعویض فیلتر روغن، دفترچه راهنمای خودرو است. خودروسازان معمولاً بازههای زمانی و مسافتی دقیقی را برای تعویض فیلتر روغن مشخص کردهاند.
- شرایط رانندگی: اگر در شرایط سخت مانند مسیرهای گردوغباری، ترافیک سنگین شهری یا مسیرهای کوهستانی رانندگی میکنید، بهتر است فیلتر روغن را زودتر از موعد مقرر تعویض کنید.
- نوع روغن موتور: روغنهای موتور باکیفیت، ممکن است عمر بیشتری داشته باشند، اما فیلترها در هر صورت باید در بازههای زمانی مشخص تعویض شوند.
راندمان فیلتر روغن موتور در شرایط واقعی محیط
راندمان فیلتر روغن در شرایط واقعی محیط با اعداد و ارقامی که روی بستهبندی درج میشود، تفاوت دارد. در محیطهای آزمایشگاهی، شرایط کاملاً کنترلشده است، اما در دنیای واقعی، عواملی مانند دماهای مختلف (گرمای شدید و سرمای زمستان)، رطوبت، گردوغبار و نوسانات فشار روغن، میتوانند بر عملکرد فیلتر تأثیر بگذارند. در هوای سرد، روغن غلیظتر میشود و عبور آن از فیلتر سختتر است؛ بنابراین، فیلتر باید بتواند در این شرایط نیز جریان مناسب روغن را حفظ کند. در جادههای پر از گردوغبار، میزان آلایندههای واردشده به روغن زیاد است و فیلتر باید ظرفیت بیشتری برای نگهداری ذرات داشته باشد. بهعلاوه، در دورهای بالای موتور، فشار روغن افزایش مییابد و فیلتر باید بتواند این فشار را تحمل و در عین حال، راندمان خود را حفظ کند. به همین دلیل، انتخاب فیلتری که در شرایط مختلف آبوهوایی و رانندگی عملکرد مناسبی داشته باشد، بسیار مهم است.
نکات مهم هنگام خرید فیلتر روغن خودرو
برای خرید یک فیلتر روغن باکیفیت و مناسب برای خودروتان، به نکات زیر توجه کنید:
- تطابق با مدل خودرو: اولین و مهمترین نکته، انتخاب فیلتری است که با مدل و سال تولید خودرویتان همخوانی داشته باشد. اطلاعات دقیق را از دفترچه راهنمای خودرو یا پلاک درجشده روی فیلتر قدیمی استخراج کنید.
- خرید از فروشگاههای معتبر: همیشه فیلتر روغن را از فروشگاههای معتبر و نمایندگیهای مجاز خریداری کنید تا مطمئن باشید کالایی که میخرید، اصل است.
- بررسی بستهبندی: بستهبندی فیلتر باید سالم، تمیز و بدون هیچگونه پارگی یا آسیب باشد. همچنین به برچسبها و تاریخ تولید روی بستهبندی توجه کنید.
- بررسی بدنه فیلتر: بدنه فیلتر باید از جنس فلز مرغوب و بدون هرگونه فرورفتگی، خراش یا زنگزدگی باشد. همچنین واشر لاستیکی درپوش باید سالم و انعطافپذیر باشد.
- بررسی وزن فیلتر: یک فیلتر باکیفیت معمولاً وزن زیادی دارد؛ چراکه از مواد اولیه مرغوبتری ساخته شده است.
- توجه به برند و شهرت: همانطور که در بخش بهترین برندهای فیلتر روغن اشاره شد، برندهای معتبر معمولاً کیفیت بالاتری دارند و از مواد اولیه باکیفیت و فناوریهای روز استفاده میکنند.
سخن آخر
انتخاب فیلتر روغن باکیفیت و مناسب میتواند طول عمر و عملکرد موتور خودرو را بهتر کند. برای اطمینان از انتخاب درست، میتوانید با نمایندگی شرکت سازنده خودرویتان یا متخصصین خودرو مشورت کنید.
حال شما برایمان بگویید؛ از چه فیلتری برای روغن موتور خودرویتان استفاده میکنید؟ به نظر شما بهترین برند فیلتر روغن موتور کدام است؟ نظرات و سؤالات خود را با ما در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید.