آیا تابهحال در یک روز بارانی خرابی برفپاککنهای خودرو را تجربه کردهاید؟ داشتن دید کافی و مناسب، یکی از ضروریات رانندگی ایمن است. به همین دلیل عملکرد درست برفپاککنهای خودرو در شرایط بد آبوهوایی نقش مهمی در تأمین ایمنی راننده، سرنشینان و حتی دیگر خودروهای در حال حرکت در جاده دارد. حال تصور کنید اگر برفپاککنها خراب باشند یا درست کار نکنند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در این مطلب قصد داریم مشکلات رایج برفپاککنها، علائم، علل و راهکارهای رفع این مشکلات را بررسی کنیم. پس با ما همراه باشید تا با یادگیری این نکات، رانندگی ایمنتری را تجربه کنید.
برفپاککن خودرو چیست؟
برفپاککن (یا برفگیر) یکی از اجزای حیاتی خودرو است که برای پاک کردن باران، برف، گردوغبار و هرگونه مانع دید از روی شیشه جلو و گاهی شیشه عقب به کار میرود. این سیستم با حرکت رفتوبرگشت تیغههای لاستیکی روی شیشه، دید راننده را در شرایط نامساعد جوی حفظ میکند و نقش مستقیمی در ایمنی رانندگی دارد. برفپاککنها معمولاً دارای چندین سرعت مختلف هستند و در برخی خودروهای مدرن، بهصورت خودکار و با تشخیص میزان باران فعال میشوند.
اجزای سیستم برفپاککن خودرو
برفپاککنها هم مثل دیگر سیستمهای خودرو، از اجزای مختلفی تشکیل شدهاند. اگر با این قطعات آشنا باشید، هنگام اختلال در عملکرد برفپاککن، میتوانید مشکل را زودتر شناسایی و رفع کنید. در ادامه بهطور خلاصه با اجزای مختلف سیستم برفپاککن و نحوه عملکردشان آشنا خواهید شد.
۱. موتور برفپاککن
موتور برفپاککن مهمترین قطعه در این سیستم است و با تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی، حرکت چپ و راست تیغهها را ممکن میکند.
بازوهای برفپاککن
بازوهای برفپاککن، موتور را به تیغهها متصل میکنند و انرژی تولیدشده توسط موتور را به تیغهها انتقال میدهند. بازوهای برفپاککن معمولاً از فلز ساخته شدهاند و بهگونهای طراحی میشوند که قابل تنظیم باشند تا تیغهها بتوانند بهطور کامل شیشه جلو را تمیز کنند.
تیغههای برفپاککن
تیغههای برفپاککن بهطور مستقیم با شیشه جلو در تماس هستند. جنس این تیغهها معمولاً از لاستیک یا سیلیکون است. این تیغهها یک قاب فلزی دارند که نوار لاستیکی را در جای خود نگه میدارد. وظیفه نوار لاستیکی این است که هر چیز اضافه روی شیشه را کنار بزند. نوار لاستیکی با گذشت زمان فرسوده و کهنه میشود.
اهرم برفپاککن
اهرم، بازوهای برفپاککن را به موتور آن متصل میکند. اهرمها نقش مهمی در انتقال انرژی از موتور به بازوها و سپس به تیغهها دارند. بدون این اهرمها، انتقال انرژی بهدرستی انجام نمیشود و عملکرد سیستم برفپاککن مختل میشود.
سیستم شستوشوی شیشه
سیستم شستوشوی شیشه شامل یک مخزن، پمپ و نازلهایی است که مایع شیشهشوی را روی شیشه اسپری میکنند. این سیستم که از داخل خودرو کنترل میشود، بهطور خاص برای پاک کردن گلولای، حشرات و سایر آلودگیها از روی شیشه کاربرد دارد.
علائم خرابی برفپاککن
۱. حرکت آهسته یا غیرعادی برفپاککنها
اگر متوجه شدید که برفپاککنها نسبت به حالت عادی آهستهتر یا سریعتر و بینظم روی شیشه حرکت میکنند، احتمالاً نیروی موتور بهدرستی به تیغهها منتقل نمیشود.
۲. یکسان بودن سرعت حرکت برفپاککنها در حالتهای مختلف
اگر متوجه شدید که سرعت حرکت برفپاککنها در حالتهای مختلف تغییر نمیکند، احتمالاً مشکلی در موتور برفپاککن وجود دارد. اگر موتور به هر دلیلی خراب شده باشد، ممکن است نتواند سرعت برفپاککنها را تنظیم کند و احتمالاً باید آن را تعویض کنید.
۳. قرارگیری برفپاککنها در جای اشتباه
هر بار که برفپاککنها را خاموش میکنید، باید خیلی روان به جای اصلی خود یعنی در قسمت پایین شیشه بازگردند. اگر برفپاککنها بعد از خاموش شدن در جای درستشان قرار نمیگیرند، احتمالاً مشکلی در موتور وجود دارد. گاهی با تنظیم موتور این مشکل برطرف میشود، گاهی هم ممکن است نیاز به تعویض موتور داشته باشید.
۴. شنیدن صداهای غیرعادی از موتور برفپاککن
اگر احساس میکنید مشکلی در سیستم برفپاککنها وجود دارد، بهدقت به صدای موتور گوش دهید. اگر صدای وزوز، خرخر یا هر صدای غیرعادی از موتور شنیدید، احتمالاً موتور دچار مشکل شده است و نمیتواند نیروی لازم برای حرکت برفپاککنها را تولید و منتقل کند.
۵. حرکت نکردن برفپاککنها
در این حالت به احتمال بسیار زیاد مشکلی در موتور یا اتصالات الکتریکی برفپاککن وجود دارد.
۶. بوی سوختگی از سیستم الکتریکی
اگر برفپاککنها بهدرستی کار نمیکنند و از سیستم برق خودرو هم بوی سوختگی میآید، احتمالاً مشکلی الکتریکی در سیستم برفپاککنها وجود دارد که باعث داغ شدن بیشازحد موتور شده است.
علت خرابی برفپاککن و راهکارهای رفع مشکل
مانند هر قطعه مکانیکی دیگری، برفپاککنها هم ممکن است به دلایل مختلفی دچار خرابی و نقص در عملکرد شوند. در ادامه، با دلایل رایج خرابی برفپاککنها بیشتر آشنا میشوید.
۱. شکسته شدن تیغهها یا پاره شدن لاستیکها
اگر لاستیک پاره یا تیغه شکسته باشد، برفپاککنها بهدرستی کار نمیکنند. در این شرایط برفپاککن همچنان حرکت میکند، اما عملکرد درستی ندارد.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
تنها راهحل این است که لاستیکها و تیغههای خراب برفپاککن را تعویض کنید. ممکن است بتوانید خودتان این کار را انجام دهید اما اگر قادر به انجام این کار نیستید، از یک متخصص کمک بگیرید.
۲. خراب بودن کنترلهای برفپاککن
کنترل برفپاککن در واقع همان دکمه یا پیچ کوچکی است که با آن برفپاککنها را روشن و خاموش یا سرعتشان را تنظیم میکنید. اگر کنترل فرسوده یا شکسته باشد، برفپاککنها بهدرستی کار نمیکنند. در این حالت احتمالاً کلید یا پیچ چراغ راهنما هم کار نمیکند.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
در این شرایط، راهحل، تعویض کامل این مجموعه است. البته این کار مستلزم این است که با سیستم الکتریکی خودرو آشنا باشید. به همین دلیل توصیه میکنیم حتما از یک متخصص کمک بگیرید.
۳. سوختن فیوز برفپاککن
هر قطعه الکتریکی در خودرو یک فیوز دارد که از آن در برابر اتصال کوتاه محافظت میکند. اگر جریان ناگهان زیاد شود یا در سیم کشی خودرو مشکلی وجود داشته باشد، فیوز میسوزد. در این شرایط برفپاککنها ناگهان متوقف میشوند و دیگر حرکت نمیکنند.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
راهحل این است که اول فیوز مربوط به شیشهپاککن را پیدا کنید و آن را با مولتیمتر تست کنید. اگر موقع تست متوجه شدید که فیوز سوخته است، آن را با یک فیوز جدید و سالم جایگزین کنید. بهتر است انجام این کار را به متخصص بسپارید. اما اگر کمی اطلاعات درباره سیستم الکتریکی خودرو دارید، احتمالاً میتوانید خودتان فیوزها را تعویض کنید. برای اطمینان از انجام صحیح این کار، میتوانید از مطلب زیر هم کمک بگیرید.
۴. خراب شدن موتور برفپاککن
از آنجا که موتور بیشترین نقش را در حرکت برفپاککنها دارد، بهمرور فرسوده و خراب میشود. در این شرایط یا سرعت برفپاککنها کاهش مییابد یا صداهای عجیبی از موتور شنیده میشود یا سرعت برفپاککن کم و زیاد نمیشود یا اینکه برفپاککنها کلاً کار نمیکنند.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
در این حالت تنها راهحلی که پیش رو دارید این است که موتور برفپاککن را تعویض کنید. البته در مواردی شاید موتور قابلتعمیر هم باشد. به همین خاطر لازم است که وقتی این مشکل پیش آمد، حتماً از یک متخصص برای بررسی وضعیت موتور کمک بگیرید.
۵. خراب شدن بازوهای برفپاککن
وارد شدن هر آسیب فیزیکی به بازوها، عملکرد صحیح برفپاککنها را مختل میکند. از آنجا که بازوها، تیغهها و لاستیکها را به موتور متصل میکنند، اگر ترک بخورند یا بشکنند، نیروی لازم برای حرکت تیغهها بهدرستی منتقل نمیشود. در این حالت احتمالاً برفپاککنها روان کار نمیکنند و حرکتشان کُند است.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
در این شرایط تنها راهکار این است که بازوی آسیبدیده را تعویض کنید. البته بهتر است انجام این کار را به متخصص بسپارید.
۶. یخزدن بازوهای برفپاککن
اگر دما زیر صفر باشد، ممکن است بازوهای برفپاککنها یخ بزنند. البته این مشکلِ رایجی در شرایط آبوهوایی سرد است و معمولاً نشانهای از وجود یک مشکل اساسی در برفپاککنها نیست. در این حالت وقتی برفپاککنها را روشن میکنید، ممکن است صدای موتور را بشنوید اما برفپاککنها حرکت نمیکنند.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
در این شرایط اولین کاری که باید بکنید این است که تا جای ممکن برفها را از روی شیشه و برفپاککنها کنار بزنید. سپس برای ذوب شدن یخهای باقیمانده، خودرو را روشن کنید و اجازه دهید موتور گرم شود. بعد از ۵ تا ۱۰ دقیقه میتوانید برفپاککن را روشن کنید.
۷. شل شدن پیچهای برفپاککن
پیچها اتصالات کوچکی هستند که بازوهای برفپاککن را به موتور متصل میکنند. با گذشت زمان و حرکت مکرر برفپاککنها، این پیچها ممکن است شل شوند. در این حالت برفپاککنها بهدرستی حرکت نمیکنند یا حرکتشان کُند میشود.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
راهحل این است که پیچهای شل را محکم کنید یا در صورت نیاز آنها را تعویض کنید. اگر مطمئن نیستید که چگونه این کار را انجام دهید، بهتر است به یک متخصص مراجعه کنید.
۸. قطع شدن سیمکشی
علت آن فرسودگی عایق، بریدگی در اثر حرکت بازوها، خوردگی اتصالات یا شل شدن کانکتورهاست.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
بررسی کامل سیمها از نظر سایش و پارگی، تعویض یا عایقبندی مجدد سیمهای آسیبدیده، تمیز کردن یا تعویض کانکتورهای خوردهشده و چک کردن فیوز مربوطه.
۹. نقص فنی رله
فرسایش یا حرارت زیاد باعث از کار افتادن کلید الکترومغناطیسی رله میشود. علائم شامل کار نکردن در یکی از سرعتها یا روشن ماندن مداوم است.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
تعویض رله با یک نمونه سالم و مشابه. برای اطمینان، عملکرد رله را با مولتیمتر بررسی کنید.
۱۰. گرفتگی نازل شستوشو
علت آن رسوب مواد معدنی موجود در آب یا استفاده از مایع شیشهشوی نامرغوب است.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
استفاده از سوزن نازک برای تمیز کردن سوراخ نازل، یا تعویض نازل در صورت گرفتگی شدید. همچنین از مایع شیشهشوی استاندارد استفاده کنید.
۱۱. خرابی پمپ برفپاککن
علت آن سوختن موتور پمپ در اثر استفاده طولانیمدت، نفوذ رطوبت یا ورود ذرات خارجی به پمپ است.
این مشکل را چطور حل کنیم؟
ابتدا فیوز و رله پمپ را بررسی کنید. در صورت سالم بودن، با تغذیه مستقیم پمپ از باتری، عملکرد آن را تست کنید. در صورت خرابی، پمپ باید تعویض شود.
علت کار نکردن آبپاش برفپاککن
- خشکی یا کمبود مایع شیشهشوی: مخزن خالی است یا مایع کافی ندارد. پمپ هوا میکشد و آبی پاشیده نمیشود.
- گرفتگی نازلها: رسوبات یا گردوغبار سوراخ ریز نازل را مسدود کردهاند.
- خرابی پمپ آبپاش: موتور پمپ سوخته یا دچار فرسودگی شده است.
- سوختن فیوز: فیوز مدار آبپاش در اثر اتصال کوتاه یا جریان اضافی سوخته است.
- نقص در سوئیچ کنترل: اهرم داخل کابین فرمان پاشش را به پمپ نمیفرستد.
- قطع شدن سیمکشی: سیمها یا کانکتورها بریده، خورده یا شل شدهاند.
- یخزدگی مایع: در فصل سرما، آب داخل مخزن یا لولهها یخ زده است.
بررسی وضعیت برفپاککن خودرو
برای اطمینان از عملکرد صحیح برفپاککن و جلوگیری از بروز مشکل در روزهای بارانی یا برفی، باید بهصورت دورهای وضعیت آن را بررسی کنید. موارد زیر مهمترین نکات قابل بررسی هستند:
- تیغهها: تیغههای لاستیکی را از نظر ترکخوردگی، سختشدگی، پارگی یا جدا شدن از بازو چک کنید. تیغههای فرسوده باعث ایجاد خطوط روی شیشه و کاهش دید میشوند. در صورت مشاهده هرگونه آسیب، تیغه را تعویض کنید.
- بازوها: از محکم بودن اتصالات و فنرهای بازو اطمینان حاصل کنید. بازوی شل یا فنر ضعیف باعث عدم تماس کامل تیغه با شیشه میشود.
- وضعیت پاشش مایع: با فعال کردن آبپاش، از پاشیده شدن یکنواخت مایع روی شیشه اطمینان پیدا کنید. در صورت پاشش نامناسب، نازلها را تمیز یا تنظیم نمایید.
- عملکرد در سرعتهای مختلف: برفپاککن را در تمام سرعتها (کند، تند و متناوب) تست کنید و از روان کار کردن و عدم گیر کردن آن مطمئن شوید.
- صدای غیرعادی: هنگام کار برفپاککن به صداهای تقتق، جیرجیر یا سایش گوش دهید. این صداها میتوانند نشانهای از خشکی رابطها، فرسودگی موتور یا برخورد بازو با شیشه باشند.
- مایع شیشهشوی: سطح مایع داخل مخزن را بررسی کرده و در صورت نیاز، از مایع استاندارد و ضدیخ (در فصول سرد) استفاده کنید.
- محکم بودن پیچها و اتصالات: پیچهای نگهدارنده بازوها و موتور را از نظر شل شدن بررسی کنید.
سخن آخر
برفپاککنها از جمله قطعات مهم خودرو هستند که نقش مهمی در تأمین دید کافی برای راننده در شرایط نامساعد جوی ایفا میکنند. مانند هر قطعه مکانیکی دیگر، برفپاککنها هم ممکن است بهمرور زمان و به دلایل مختلف خراب شوند. تشخیص سریع و درست مشکل و انجام اقدامات لازم موجب بهبود عملکرد برفپاککنها و افزایش ایمنی در رانندگی میشود. در بسیاری از موارد، تعویض قطعات آسیبدیده یا تنظیم مجدد سیستم، مشکل را بهسرعت و با هزینه معقول برطرف میکند. در نهایت، بررسی منظم برفپاککنها از بروز مشکلات مختلف تا حد زیادی جلوگیری میکند و طول عمر این قطعات را افزایش میدهد.