فروش سریع خودروی شما راحت و بی‌دردسر
فروش سریع خودروی شما راحت و بی‌دردسر

علائم خرابی کاتالیزور(مبدل کاتالیست) و راه‌های تشخیص آن

0 3,005

کاتالیست یا کاتالیزور یکی از اجزای سیستم اگزوز خودرو است و نقش بسیار مهمی دارد. خرابی کاتالیزور می‌تواند مشکلاتی را برای موتور خودرو ایجاد کند. به همین دلیل بسیار مهم است که علائم خرابی کاتالیزور را بشناسید و به‌موقع برای رفع آن اقدام کنید. در این مطلب درباره علائم و علت خرابی کاتالیزور و راه‌های تشخیص آن صحبت خواهیم کرد.

بدون کارشناسی ماشین نخر

کاربرد کاتالیست در خودرو

مبدل کاتالیست به کاهش مواد زیان‌آور در دود خروجی از اگزوز ازجمله مونوکسیدکربن، اکسیدهای نیتروژن و هیدروکربن‌ها کمک می‌کند. وقتی موتور روشن می‌شود، گازهای خروجی مبدل را گرم می‌کنند. بنابراین دمای کاتالیست کاملا بالا می‌رود. در نتیجه مواد مضر می‌سوزند و درصد آنها در دود خروجی کاهش می‌یابد.

برخی از کاتالیست‌ها با پایه فلزی یا سرامیکی هستند که روی آن را با آلیاژ ایریدیوم- پلاتین پوشانده‌اند. به‌دلیل ساختار لانه‌زنبوری کاتالیست، سطح تماس گازهای خروجی و سطحی که لایه کاتالیزوری روی آن اعمال شده است افزایش می‌یابد. یک واکنش اکسیدکننده مونوکسیدکربن و هیدروکربن در کاتالیست انجام می‌شود و آنها را به موادی نسبتا بی‌خطر از جمله نیتروژن و دی‌اکسیدکربن تجزیه می‌کند. این مواد هستند که در نهایت از اگزوز خارج می‌شوند و خطر آنها کمتر از مونوکسیدکربن و هیدروکربن است.

برخی از کاتالیست‌ها با پایه فلزی یا سرامیکی هستند که روی آن را با آلیاژ ایریدیوم- پلاتین پوشانده‌اند. به‌دلیل ساختار لانه‌زنبوری کاتالیست، سطح تماس گازهای خروجی و سطحی که لایه کاتالیزوری روی آن اعمال شده است افزایش می‌یابد. یک واکنش اکسیدکننده مونوکسیدکربن و هیدروکربن در کاتالیست انجام می‌شود و آنها را به موادی نسبتا بی‌خطر از جمله نیتروژن و دی‌اکسیدکربن تجزیه می‌کند. این مواد هستند که در نهایت از اگزوز خارج می‌شوند و خطر آنها کمتر از مونوکسیدکربن و هیدروکربن است.

حتما بخوانید: جلوگیری از سرقت خودرو؛ چه خودروهایی بیشتر دزدیده می‌شوند؟

عمر مفید کاتالیست خودرو

بسیاری از شرکت‌های تولیدی ادعا می‌کنند که کاتالیست‌ها می‌توانند ۱۰۰هزار تا ۱۵۰هزار کیلومتر دوام بیاورند. این در حالی است که معمولا در واقعیت این طور نیست و کاتالیست‌ها خیلی زودتر از آنچه باید از کار می‌افتند. مخصوصا در کلان‌شهرها که دائما پشت ترافیک گیر می‌کنید.

کاتالیست خودرو درواقع نوعی فیلتر است و فیلتر باید مرتب تعویض یا تمیز شود. مخصوصا اگر سیستم احتراق درست عمل نکند، عمر کاتالیست کوتاه می‌شود.

علائم خرابی کاتالیزور

دلایل خرابی کاتالیزور

برخی از دلایل خرابی کاتالیست عبارت‌اند از:

  • عملکرد بد سیستم احتراق

اگر سیستم احتراق عملکرد بدی داشته باشد، کاتالیزور خراب می‌شود. دلیلش این است که احتراق به‌درستی صورت نمی‌گیرد و بدسوزی (میس فایر) رخ می‌دهد. در نتیجه، مخلوط سوخت به‌طور ناقص می‌سوزد. سوختن ناقص به تشکیل مقدار زیادی دوده می‌انجامد که در مبدل جمع می‌شود. در این مرحله می‌توان آن را تمیز کرد و مشکل را برطرف کرد. اما اگر به جایی برسد که سیم پیچ ذوب شود، دیگر تمیزکردن آن کمکی نخواهد کرد.

  • استفاده از سوخت با کیفیت پایین

یکی دیگر از دلایل خرابی کاتالیزور استفاده از سوخت کم‌کیفیت است. این سوخت‌ها به‌طور کامل نمی‌سوزند و مابقی فرایند سوختن آنها در کلکتور و مستقیما در مبدل انجام می‌شود. به همین دلیل ذرات ریز آنها فیلتر را مسدود می‌کنند و هوا نمی‌تواند از آن عبور کند.

  • کاتالیست بی‌کیفیت یا تقلبی

اگر کاتالیست را تعویض کرده‌اید و نوع بی‌کیفیت یا تقلبی آن را خریده‌اید، خیلی زود خراب می‌شود یا اینکه بدعمل می‌کند. برای مثال در کاتالیست تقلبی ممکن است قطر سلول‌های آن کوچک‌تر از اندازه معمول باشد. به این ترتیب حفره‌ها خیلی سریع مسدود و خراب می‌شوند.

نکته: سلول‌های کاتالیست ماشین‌های آمریکایی معمولا کوچک‌تر است. دلیلش این است که سوختی که در آمریکا استفاده می‌شود کیفیت بهتری دارد و مشکل احتراق کمتری ایجاد می‌شود.

  • مسدود شدن مبدل با پسماندهای احتراق

اگر موتور به هر دلیلی بیش‌ازحد روغن مصرف می‌کند، در طی احتراق دود سیاه خورنده‌ای تولید می‌شود که همراه با پسماندهای احتراق وارد مبدل می‌شود و روی آن اثر منفی می‌گذارد.

فروش سریع خودروی شما راحت و بی‌دردسر

علائم خرابی کاتالیزور

وقتی کاتالیزور مشکل پیدا می‌کند، علائم و نشانه‌هایی بروز می‌دهد که با تشخیص به‌موقع آن می‌توانید از مشکلات دیگر جلوگیری کنید. برخی از علائم خرابی کاتالیست عبارت‌اند از:

۱. روشن‌شدن چراغ چک موتور

اگر سیستم رایانه اتومبیل هر گونه خطایی را در موتور تشخیص دهد، چراغ چک موتور را روشن می‌کند و مشکل را به شما اطلاع می‌دهد. ازآنجاکه مشکلات زیادی باعث روشن‌شدن چراغ چک می‌شوند برای اینکه بفهمید مشکل از کاتالیست است باید از اسکنر استفاده کنید و کد مربوط به آن را بخوانید.

۲. افت‌کردن قدرت ماشین

اگر کاتالیزور خودرو درست کار نکند، اتومبیل ممکن است دچار تکان‌ها و لرزش ناگهانی شود و به آن اندازه که باید، کشش نداشته باشد. دلیلش این است که توان مبدل کاهش یافته است و به‌دلیل تخریب‌شدن و داغ‌شدن سلول‌ها و نیز مسدودشدن راه عبور گازهای اگزوز، موتور نمی‌تواند به‌خوبی تنفس کند. در نتیجه ماشین قدرت کافی ندارد و این را به‌خوبی حس خواهید کرد.

حتما بخوانید: مقایسه توسان جدید، اسپورتیج ۲۰۱۵ و میتسوبیشی asx

۳. شنیدن صداهای غیرطبیعی از زیر ماشین

اگر در دور موتور بالا یا هنگام استارت زدن صدای ضربه می‌شنوید، به کاتالیست شک کنید. این زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های سرامیکی تجزیه می‌شوند و ذرات آنها تحت‌تأثیر جریان گاز و نیروهای گریز از مرکز به دیواره کاتالیزور برخورد می‌کنند و این صدا آن‌قدری بلند هست که آن را بشنوید.

۴. اشکال در خروج گازهایی که از صداخفه‌کن اگزوز می‌آیند

اگر کف دستتان را در مقابل لوله اگزوز ماشینی که کاتالیست آن سالم است قرار دهید، حس خواهید کرد که جریان گاز خروجی حالت لرزشی یا نوسانی دارد. دلیلش این است که دریچه‌های خروجی به نوبت کار می‌کنند. اگر حس می‌کنید که جریان خروجی این گازها ضعیف است یا حالت موجی ندارد، سلول‌های کاتالیست از بین رفته‌اند.

این‌طور نیست که کاتالیست خودرو بلافاصله و یک شبه خراب شود. معمولا قبل از خرابی کامل کاتالیزور، عملکرد آن دچار نقص می‌شود که با تشخیص به‌موقع این نشانه‌ها می‌توانید جلوی خسارت‌های بیشتر را بگیرید.

علائم خرابی کاتالیزور

راه‌های تشخیص خرابی کاتالیزور

برای تشخیص دقیق خرابی کاتالیزور باید تجربه کافی و ابزارهای تشخیصی لازم را داشته باشید. در غیر این صورت به مکانیک یا مراکز تشخیص تخصصی مراجعه کنید.

حتما بخوانید: وکالت خرید و فروش خودرو و هر آنچه درباره آن باید بدانید

از کجا بفهمیم کاتالیزور خودروی ما سالم است؟

یک سری آزمایش وجود دارد که با آن می‌توان از سالم بودن کاتالیزور یا خرابی جزئی و یا کامل آن اطمینان حاصل کرد.

– بررسی قسمت بیرونی مبدل کاتالیست

اول از قسمت بیرونی مبدل کاتالیست شروع می‌کنیم. باید همه قسمت‌های بیرونی کاتالیزور را بدون اینکه آن را خارج کنیم بررسی کنیم. هر گونه آسیب مکانیکی، فرورفتگی، خراش یا تراشه ممکن است نشانه خراب‌شدن سلول‌های درون کاتالیزور باشد.

– خارج‌کردن مبدل و بررسی همه قسمت‌های آن

متأسفانه با بررسی قسمت خارجی کاتالیست نمی‌توان به‌طور کامل وضعیت سلول‌های آن را بررسی کرد. اگر بیرون از آن مشکل چندانی نمی‌بینید تصور نکنید که حتما کاتالیزور سالم است. بهتر است مبدل را خارج کرده و قسمت لانه‌زنبوری آن را بررسی کنید. اگر بخش لانه‌زنبوری درست کار کند، کاتالیزور درست کار می‌کند. البته کاتالیزورها در اتومبیل‌های مختلف ممکن است متفاوت باشند.

– فشار گازهای خروجی را بررسی کنید

میزان فشار گازهای خروجی را بررسی کنید. برای این کار به دستگاه فشارسنج لازم است. فشارسنج میزان فشار گازهایی را که از اگزوز خارج می‌شوند اندازه می‌گیرد. اگر این فشار بالاتر از حد نرمال باشد، مبدل کاتالیست خراب شده است. البته این حد نرمال ممکن است برای خودروهای مختلف متفاوت باشد.

بدون کارشناسی ماشین نخر

کلام آخر

هر قطعه در خودرو وظایف خاصی را برعهده دارد و به‌منظور خاصی در آن به کار رفته است. بنابراین خرابی هر قطعه ناخودآگاه دیر یا زود روی سایر اجزا اثر می‌گذارد. یکی از این قطعات مهم، مبدل کاتالیست است که وظیفه دارد گازهای خروجی خطرناک را پالایش کند و از انتشار آلاینده‌ها در اتمسفر جلوگیری به عمل آورد. این قطعه در پاک نگه‌داشتن محیط‌زیست بسیار اهمیت دارد، بنابراین اگر متوجه شدید که کثیف یا خراب شده است، آن را تمیز یا تعویض کنید.

محاسبه هزینه کارشناسی خودرو

    هزینه کل:
    درخواست کارشناسی خودروی خود را ثبت کنید
    ممکن است شما دوست داشته باشید
    ارسال دیدگاه

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.