بهترین روغن موتور خودرو را چگونه تشخیص دهیم؟

انواع روغن موتور و راهنمای جامع خرید آن

0 1,130

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر خودرو، موتور آن است. کوچک‌ترین بی‌توجهی نسبت به موتور، می‌تواند هزینه‌های بالایی را به شما تحمیل کند. برای مراقبت از موتور اتومبیل‌تان، روغن موتور آن را با بالاترین کیفیت ممکن انتخاب کنید.

چرا باید بهترین روغن موتور را خریداری کنیم؟

چهار دلیل مهم برای این امر وجود دارد:

۱. کاهش اصطکاک بین اجزا

موتور از قطعات متحرک ساخته شده است و مسلما بین آنها اصطکاک وجود دارد. هرجا که اصطکاک هست، گرما هم هست. روغن موتور، اصطکاک بین قطعات فلزی را از بین می‌برد تا گرمای ناشی از آن موتور را داغ نکند. همچنین جلوی ساییدگی قطعات را می‌گیرد. می‌دانید که تعمیر و تعویض قطعات ساییده‌شده موتور هزینه زیادی برمی‌دارد. بنابراین با یک روغن موتور مناسب، در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌کنید.

۲. دور کردن گرما از چرخه احتراق

موتور با تولید انفجارهای کنترل‌شده یا احتراق درون سیلندرها کار می‌کند. حال اگر گرمای ناشی از اصطکاک به این انفجارهای کنترل‌شده اضافه شود، موتور خودرو مشکل پیدا می‌کند. روغن موتور باکیفیت‌تر، عایق بهتری است و از رسیدن گرما به این چرخه جلوگیری می‌کند.

۳. جذب محصولات جانبی ناخواسته

در فرایند احتراق محصولات ناخواسته‌ای مانند اسیدها و اکسید سیلیکون تولید می‌شوند که اگر وارد سایر قسمت‌های موتور شوند، به آن آسیب وارد می‌کنند. روغن موتور مانند یک آهنربا این مواد را جذب می‌کند و به‌حالت تعلیق درمی‌آورد.

۴. به‌حداقل‌رساندن زنگ‌زدگی

در فرایند احتراق، سوخت باید با هوا که حاوی اکسیژن است مخلوط شود. اکسیژن باعث خوردگی و زنگ‌زدن فلزات می‌شود. درست است که نمی‌توانیم جلوی رسیدن هوا به موتور را بگیریم، اما با انتخاب بهترین روغن موتور می‌توانیم اثرات اکسیدکنندگی آن را به حداقل برسانیم.

حالا بیایید ببینیم برای انتخاب یک روغن موتور مناسب باید چه عواملی را درنظر بگیریم.

رتبه‌بندی SAE و ویسکوزیته روغن موتور

SAE مخفف انجمن مهندسان خودرو (Society of Automotive Engineers) است. رتبه‌بندی SAE توضیحاتی درباره عملکرد و گرانروی یا ویسکوزیته (viscosity) روغن موتور می‌دهد.

ویسکوزیته به‌عبارت ساده به غلیظ‌بودن یا رقیق‌بودن مایع گفته می‌شود. برای مثال، ویسکوزیته عسل بالا و ویسکوزیته آب آشامیدنی پایین است.

روغن موتور باید تاجایی‌که ممکن است، در زمستان رقیق نگه داشته شود (ویسکوزیته‌اش پایین باشد) تا راحت‌تر جریان یابد. ازسوی‌دیگر، وقتی موتور گرم می‌شود، میزان رقیقی روغن موتور نباید از حد معینی بگذرد. برعکس در تابستان، روغن موتور باید تاجایی‌که ممکن است غلیظ باشد.

یک مثال

بیایید با یک مثال این موضوع را روشن کنیم.

فرض کنیم روی بطری روغن موتور این اعداد را می‌بینید: W-305.

۵W یعنی این روغن موتور در دماهای سرد آزمایش شده است. عدد ۵ درجه (گرید) ویسکوزیته روغن را نشان می‌دهد و W حرف اول Winter یعنی زمستان است. اما عدد دوم که در این مثال ۳۰ است، درجه ویسکوزیته این روغن را درزمانی‌که دمای موتور به ۱۰۰ سانتی‌گراد (۲۱۲ درجه فارنهایت) می‌رسد نشان می‌دهد.

بنابراین اگر در مناطق سردسیر زندگی می‌کنید، هرچه عدد کنار W پایین‌تر باشد، موتور اتومبیل‌تان سریع‌تر راه‌اندازی می‌شود. یعنی روغن موتور با درجه ۵ برایتان بهتر از روغن موتور با درجه ۱۰ است. دلیلش این است که روغن با ویسکوزیته پایین‌تر رقیق‌تر است و در چنین دماهایی، سریع‌تر بین اجزای موتور جریان می‌یابد. به‌این‌ترتیب، زمان خشک‌کارکردن موتور کوتاه‌تر و درنتیجه سایش قطعات آن کمتر می‌شود.

از سوی دیگر، عدد ۳۰ به‌معنای آن است که وقتی موتور کاملا گرم شد، روغن همچنان غلظت مناسبی دارد و زیادی رقیق نیست. در مناطق گرمسیر، بهتر است این عدد دوم بالاتر باشد.

بهترین روغن موتور

سینگل گرید یا مولتی گرید؟

کیفیت روغن موتور با درجه یا «گرید» آن مشخص می‌شود. بر این اساس، دو نوع روغن موتور داریم:

  • سینگل گرید

گاهی روی بطری‌های روغن موتور می‌بینید که کد مربوط به ویسکوزیته فقط یک عدد دارد (مثلا SAE 30). این بدان معناست که این روغن، درجه ویسکوزیته زمستانی ندارد و در هوای سرد آزمایش نشده است و فقط در دمای جوش موتور یعنی ۱۰۰ سانتی‌گراد آزمایش شده است. روغن موتورهای سینگل گرید فقط مخصوص یک شرایط آب‌وهوایی هستند (یا گرم یا سرد).

  •  مولتی گرید

بیشتر روغن‌های امروزی مولتی گرید هستند. به‌همین‌دلیل، دیگر مجبور نیستیم در زمستان از روغن رقیق و در تابستان از روغن غلیظ استفاده کنیم. روغن موتور مولتی گرید هم برای روشن‌کردن موتور در هوای سرد و هم برای زمانی‌که موتور به‌نقطه جوش می‌رسد آزمایش شده است. بنابراین دو درجه ویسکوزیته دارد که شامل دو عدد و حرف W است (مثل W-305). این روغن موتورها برای هر شرایط آب‌وهوایی درجه‌بندی دارند.

انواع روغن موتور

به‌جز ویسکوزیته، باید به نوع روغن موتور هم توجه کنید. امروزه با پیشرفت مهندسی خودرو، روغن موتورهای بسیار کارآمدتری به بازار عرضه شده‌اند. سه نوع اصلی روغن موتور عبارت‌اند از:

۱. روغن موتور تمام سنتتیک

این نوع روغن موتور به‌طورکامل در آزمایشگاه و با مواد شیمیایی تولید می‌شود. ازآنجاکه این روغن سبب می‌شود موتور با بالاترین توانی که دارد کار کند و عملکردی بهینه داشته باشد، مسلما راندمان مصرف سوخت خودرو را افزایش خواهد داد. از همه مهم‌تر این روغن موتور دیرتر کارآیی خود را از دست می‌دهد و بنابراین مجبور نیستید زودبه‌زود آن را عوض کنید. اگر قبلا هر ۴،۸۲۸ کیلومتر (۳۰۰۰ مایل) باید روغن را تعویض می‌کردید، با این روغن شاید تا بیش‌از ۱۱ هزار کیلومتر هم نیازی به تعویض روغن نداشته باشید.

جنبه منفی این روغن موتور فقط گران‌تر بودن آن نسبت به سایر روغن‌هاست. البته ممکن است برای برخی از وسایل‌نقلیه مناسب نباشد و باعث لغزندگی بیش‌ازحد اجزای متحرک موتور شود.

روی بطری روغن تمام سنتتیک عبارت Full synthetic نوشته می‌شود. اگر هم این کلمه را ندیدید، همین‌که رتبه SAE آن مطابق جدول زیر باشد، یعنی روغن تمام سنتتیک است.

تمام سنتتیک ویژگی‌ها
0W-30 صرفه‌جویی در هزینه سوخت
0W-40 افزایش عملکرد و قدرت موتور
۵W-40 ۱. اطمینان به محافظت از موتور دربرابر ساییدگی و ایجاد رسوبات

۲. روشن‌کردن راحت موتور در هوای سرد و گردش سریع در دمای بسیار پایین

۳. بهبود سرعت اجزای متحرک موتور

۲. روغن موتور نیمه سنتتیک

روغن موتور نیمه سنتتیک، ترکیبی از روغن موتور معمولی و روغن سنتتیک است. این روغن از اجزای متحرک موتور به‌خوبی محافظت می‌کند و بسیار بهتر از روغن موتور مینرال (معدنی) است. بااین‌حال همه مزایای روغن موتور تمام سنتتیک را ندارد. با این روغن، حداقل ۱۰ دقیقه پس از استارت باید صبر کنید تا موتور گرم شود.

ازنظر قیمتی این روغن موتور به‌اندازه روغن تمام سنتتیک گران نیست.

نکته: گاهی ممکن است روی بطری‌های روغن نیمه سنتتیک، به‌جای Semi synthetic عبارت synthetic blend را نوشته باشند. جدول زیر ویژگی‌ها و رتبه‌بندی درجه ویسکوزیته این روغن را نشان می‌دهد.

نیمه سنتتیک ویژگی‌ها
۵W-30 محافظت بهتر از موتور
۱۰W-40 محافظت بهتر در ۱۰ دقیقه اول پس از استارت زدن
۱۵W-40 ۱. کاهش ساییدگی اجزای موتور سه‌برابر بهتر از روغن‌های معمولی است

۲. فواصل تعویض روغن را طولانی‌تر می‌کند

۳. روغن موتور معمولی

پایه این روغن موتور نفت‌خام است و از ترکیب روغن‌های پایه هیدروکربن‌ها، پلی اینترنال الفین و پلی آلفا الفین‌ها تولید می‌شود. شاخص رتبه‌بندی SAE آنها ۱۰W-40 و ۱۵W-40 است.

این روغن موتور از سایر روغن‌ها ارزان‌تر است و ابتدایی‌ترین معیارهای محافظت از موتور را رعایت می‌کند. بیشتر برای خودروهایی‌که موتور آنها طراحی ساده‌ای دارد یا برای آب‌بندی موتور خودروی صفر مناسب است. این روغن نمی‌تواند در سرمای شدید به‌طورکامل از موتور محافظت کند و در دمای بسیار بالا هم کارآیی خود را سریع‌تر از دست می‌دهد. علاوه‌برآن، باید تقریبا هر ۴۰۰۰ کیلومتر یک‌بار روغن را تعویض کنید که واقعا به‌صرفه نیست.

جدول زیر رتبه‌بندی درجه ویسکوزیته روغن موتور معمولی را نشان می‌دهد.

معمولی ویژگی‌ها
۱۰W-40 از موتور درحد معمولی محافظت می‌کند
۱۵W-40 زودبه‌زود باید روغن را تعویض کرد

آیا می‌توان از روغن‌های دارای رتبه‌بندی دیزلی برای موتورهای بنزینی استفاده کرد؟

این سؤال بسیار مهم است. اول اینکه، موتورهای دیزلی «نسبت تراکم» بالاتری در مقایسه با موتورهای بنزینی دارند و بنابراین بسیار داغ می‌شوند. به‌دلیل این نسبت تراکم و نیز ماهیت سوخت دیزل، فرآورده‌های جانبی ناشی از احتراق آنها بیشتر است. درنتیجه باید در فرمول آنها مواد پاک‌کننده بیشتری به‌کار رود.

دوم، روغن‌های موتور دیزلی حاوی ترکیبات ضدکف هستند که مخصوص این نوع موتورهاست. با توجه به اینکه درجه SAE روغن موتور دیزلی بالاتر بوده و حاوی مواد افزودنی بیشتری است که موتور بنزینی نیازی به آنها ندارد، معمولا نباید از آن برای موتور بنزینی استفاده کنید. اما ازآنجاکه روغن‌های جدید به‌شکلی ساخته می‌شوند که هم جوابگوی موتور دیزلی و هم موتور بنزینی باشند، اگر اصرار دارید می‌توانید از آن استفاده کنید. فقط فراموش نکنید نوعی از آن را انتخاب کنید که خصوصیات آن متناسب با همتای بنزینی آن باشد.

بهترین روغن موتور

استانداردهای روغن موتور

دو استاندارد مهم که روی بطری روغن موتور درج می‌شود، یکی شاخص API (موسسه نفت آمریکا) و دیگری ACEA (انجمن خودروسازان اروپا) است. همه روغن موتورهای باکیفیت باید این دو استاندارد را داشته باشند.

  • استاندارد API

این شاخص از دو حرف S برای بنزین و C برای دیزل استفاده می‌کند. البته بیشتر روغن‌های امروزی هر دو را با هم دارند. درکنار S، حروف الفبا از A تا N و درکنار C، حروف الفبا از A تا J را قرار می‌دهند. هرچه حروف الفبا بالاتر می‌رود کیفیت روغن موتور بهتر است. یعنی برای موتور بنزینی کیفیت روغن با شاخص SA کمتر از SN است و برای موتور دیزلی، کیفیت روغن با شاخص CA کمتر از CJ است.

  • استاندارد ACEA

این استاندارد، معادل اروپایی استاندارد API اما دقیق‌تر و سختگیرانه‌تر است. این استاندارد از A برای موتورهای بنزینی، از B برای موتورهای دیزلی و از C برای خودروهای سازگار با کاتالیست یا با SAPS (خاکسترسولفاته، فسفر و گوگرد) پایین استفاده می‌کند.

ماندگاری روغن موتور

روغن موتور معمولا چهار تا پنج سال عمر مفید دارد. به‌طورکلی روغن موتورهای با فرمولاسیون ساده‌تر، ماندگاری بیشتری دارند.

قیمت روغن موتور

قیمت روغن موتور به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهم‌ترین عامل، نوع روغن موتور است. به‌طور کلی، روغن موتورهای تمام سنتتیک گران‌تر از روغن موتور نیمه سنتتیک و آن هم به نوبه خود، گران‌تر از روغن موتور معمولی است. علاوه بر نوع روغن موتور، کیفیت، حجم بطری و نوع برند هم بر قیمت روغن موتور تأثیرگذار هستند.

جمع‌بندی

به‌طورکلی برای خرید بهترین روغن موتور موارد زیر را درنظر بگیرید:

  • ویسکوزیته را بررسی کنید. هرچه عدد کنار W کوچک‌تر باشد، عملکرد روغن در استارت اول یا در هوای سرد بهتر است. یعنی ۵ بهتر از ۱۰ است. هرچه عدد دوم کوچک‌تر باشد، روغن در دمای ۱۰۰ سانتی‌گراد رقیق‌تر است؛ یعنی روغن ۳۰ رقیق‌تر از روغن ۴۰ است. در کتابچه راهنمای روغن موتور خودرویتان نوشته شده است که بهتر است از ۳۰ استفاده کنید یا ۴۰ یا ۵۰.
  • روی بطری باید استانداردهای API و/ یا رتبه‌بندی ACEA درج شده باشد.
  • روی بطری باید تأییدیه OEM و کدها (برای مثال ۵, VW504.00, FORD 913A, BMW LL04) وجود داشته باشد.

پیشنهاد می‌کنیم پس از خواندن این نوشته، نگاهی نیز به مقاله‌ای با موضوع تعویض روغن موتور بیاندازید تا با دانستنی‌های این کار نیز آشنا شوید.

اگر هم در زمینه خرید بهترین روغن موتور خودرو نظراتی دارید که می‌تواند به تجربه خرید بهتر کمک کند، آن را با ما در میان بگذارید.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.